Hoe gaat AI ons werk veranderen? Die vraag bracht vorige week meer dan tachtig collega’s uit wetenschapsmusea en science centers samen tijdens de VSC-ledendag in het Discovery Museum.
Twee dagen lang doken we in de wereld van kunstmatige intelligentie: van filosofische reflecties tot praktische toepassingen, van experimenteren in AI: de expo tot de best practices uit Nederland en het buitenland.
Avondprogramma
Roderick Nieuwenhuis trapte het avondprogramma, dat op zondag 23 november startte, af met een historische blik op onze altijd veranderende relatie met technologie. Het Discovery Museum-team stelde iedereen daarna meteen op de proef met een competitieve pubquiz.
AI is overal, maar kan niet alles
Het programma op maandag 24 november startte met Kurt Driessens. Hij vertelde hoe alledaags AI is geworden, van routeplanners tot spamfilters, van streamingaanbevelingen tot taalmodellen, maar dat het geen mysterieus denkend wezen is. In plaats daarvan is het een heel goed getraind systeem dat binnen een bepaalde context de best mogelijke uitkomsten kan leveren.

Naar een AI in het publieke belang
Roel Dobbe plaatste AI vervolgens in de bredere maatschappelijke context: de milieu-impact, economische bubbels en de concentratie bij enkele techgiganten zijn reële uitdagingen. Tegelijkertijd liet hij zien hoe alternatieven mogelijk zijn: technologie met eigenaarschap bij gebruikers, efficiënt ontworpen systemen en innovatie die sociale en publieke waarden vanaf het begin meeneemt.
AI in de praktijk
In acht subsessies werd volop ontdekt voor welke specifieke situaties je AI wél in kan zetten. Collega’s probeerden creatieve AI-tools uit, bekeken inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland en onderzochten hoe AI kan helpen bij educatie, publieksbereik en strategische processen.

Hoe verbind je AI met het publiek?
Wie inspiratie wilde opdoen over publiekscommunicatie kon in AI: de expo naar hartenlust experimenteren. Collega’s klikten, ontdekten en experimenteerden met AI-tools, zagen hoe modellen reageren en ervoeren de valkuilen en mogelijkheden. De expo liet zien hoe musea AI op een toegankelijke en betekenisvolle manier kunnen presenteren.
Eerst weten wat je wil, dan AI inzetten
Liesbeth Wijlaars sloot de dag af met een praktische boodschap: begin altijd bij de vraag “wat willen we bereiken?” voordat je AI toepast. De technologie kan veel, maar alleen als het doel helder is en de keuzes bewust gemaakt worden. En dat kun je het beste doen met een divers team dat juist niet bestaat uit alleen AI-adepten.
AI gaat ons werk wel veranderen, maar neemt het niet over. Het daagt ons uit om juist meer na te denken, bewuster keuzes te maken en te reflecteren op wat we belangrijk vinden.
Veel dank aan dagvoorzitter Daina van Wankum, alle kundige sprekers, enthousiaste bezoekers en geweldige collega’s van het Discovery Museum voor de prachtige locatie, de warme ontvangst en de fijne sfeer!
Actueel
Nieuws en ontwikkelingen uit ons netwerk
VSC-ledendag 2025
Meta Knol start als interim-directeur voor de VSC
Nationale Wetenschapscommunicatiedag 2025
VSC-inspiratiebezoek aan het Cruquius Museum